و بلكه در پاره‌اى از اين امور واجب شرعى است و عزلت و كناره‌گيرى از اين ابواب خير و عوامل سعادت ، حركتى ضد صراط الهى و بر خلاف عقل و شرع است . يك بار ديگر تذكر اين نكته ضرورى است كه آنچه به عنوان شرح و توضيح و تفسير روايت مىآيد ناظر به قسمت سوم از معناى عزلت است ، يعنى كناره‌گيرى و عزلت از تبهكاران و فاسدانى كه اميد هدايت آنان به هيچ وجه نمىرود و آميزش انسان با آنان ، باعث دور ماندن انسان از خير دنيا و آخرت است و چنين عزلتى اگر در جوامع اسلامى به وسيلهء خوبان امت نسبت به بدان و بدكاران صورت بگيرد ، ميدان عصيان و گناه از آنان گرفته مىشود و قدرت بر معصيت كردن و تجاوز از آنان سلب مىشود ، چنانچه بنا به نقل قرآن در سورهء توبه ، رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله و مسلمانان با عزلت از سه متخلف ، باعث ادب و تربيت و توبه و بازگشت آنان به حق شدند . چنانچه به زمانى برخورديد كه اكثر مردم زمان دنبال فسق و فجور رفتند و گوش به حق ندادند و بودن شما در ميان آنان باعث هلاكت شما بود ، از آنان كناره بگيريد و عزلت انتخاب كنيد و سعى نماييد آن چنان كه هستيد شناخته نشويد كه دشمن با شناخت شما ، امكان ضربه زدن به شما را خواهد يافت . اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : وَذلِكَ زَمانٌ لا يَنْجُو فيهِ إلّا كُلُّ مُؤْمِنٍ نُومَةٍ ، إنْ شَهِدَ لَمْ يُعْرَفْ وَإنْ غابَ لَمْ يُفْتَقَدْ اولئِكَ مَصابيحُ الْهُدى ، وَأعْلامُ السُّرى ، لَيْسُوا بِالْمَسابيحِ وَلا الْمَذابيعِ الْبُدُرِ اولئِكَ يَفْتَحُ اللّهُ لَهُمْ أبْوابَ رَحْمَتِهِ وَيَكْشِفُ عَنْهُمْ ضَرّاءَ نَقِمَتِهِ « 1 » . و آن زمانى است كه در آن نجات از عوامل هلاكت ميسر نيست مگر براى

--> ( 1 ) - نهج البلاغة : خطبهء 103 ؛ بحار الأنوار : 66 / 273 ، باب 37 ، حديث 5 .